Stres Tipi İdrar Kaçırmada Cerrahi Yaklaşım

Stres tipi idrar kaçırma, günlük yaşamı en çok zorlayan ve kişilerin sosyal hayatını, özgüvenini ve ilişkilerini etkileyen sağlık sorunlarından biridir. Öksürme, hapşırma, gülme, merdiven inme/çıkma, koşma, yük kaldırma gibi karın içi basıncının artmasına yol açan olağan aktiviteler sırasında istemsiz idrar kaçırma ile kendini gösterir.
Toplumda sanıldığından daha yaygındır; ancak çoğu kişi utandığı, normal olduğunu sandığı veya çözümü olmadığını düşündüğü için yardım aramaktan kaçınır.

Oysa stres tipi idrar kaçırma kesinlikle tedavi edilebilir bir durumdur. Tedavi seçenekleri arasında yer alan Retropubik Askı (TVT – Tension-Free Vaginal Tape), günümüzde dünya genelinde en sık uygulanan, uzun yıllardır etkinliği kanıtlanmış cerrahi yöntemlerden biridir.

Bu kapsamlı rehberde TVT’nin ne olduğunu, kimlere uygun olduğunu, ameliyat sürecini, başarısını, risklerini ve iyileşme sürecini; klinik uygulamaların ortak bakış açısıyla, hasta dostu ama bilimsel temelli bir dille okuyabilirsiniz. Ancak unutulmamalıdır ki; idrar kaçırma problemi olan bir hanımefendide ilk tercih her zaman hayat standartları değişimi + Kegel egzersizleri gibi ameliyatsız çözümler olmalıdır. Bu çözümler ile sonuç alınamayan olgularda ameliyat bir üst basamak tedavi olarak gündemimize gelecektir.  

Stres Tipi İdrar Kaçırma Nedir?

Stres tipi idrar kaçırma, idrar kesesi (mesane) boynu ve işeme borusunu (üretrayı) destekleyen bağların ve pelvik taban kaslarının zayıflamasıyla oluşur. Günlük hareketlerle karın içi basınç arttığında, işeme borusu (üretra) yeterince kapanamaz ve idrar istemsiz şekilde dışarı kaçar. İleri seviyelerde bu kaçak fışkırır tarza kadar ilerleyebilir.

Bu durumu artırabilen başlıca etkenler:

• Vajinal doğumlar (özellikle 2.’den sonra)
• Gebelik sayısının fazla olması
• Zaman içinde pelvik tabanın zayıflaması
• Kronik kabızlık
• Sürekli ağır kaldırmayı gerektiren işler
• Obezite
• Sigara ve kronik öksürük
• Menopoz sonrası özellikle östrojen eksikliğine bağlı dokularda zayıflama
• Geçirilmiş pelvik  cerrahiler

Bu tablo genellikle zamanla şiddetlenir. Kişi ped kullanımını artırır, sosyal ortamlardan çekilir, iş hayatındaki performansı düşer. Oysa doğru değerlendirme ve tedavi ile yüksek başarı oranları elde etmek mümkündür.

TVT (Tension-Free Vaginal Tape) Nedir?

TVT, idrar kaçırmanın cerrahi tedavisinde kullanılan midüretral sling (üretra altına yerleştirilen bant (mesh)) yönteminin retropubik yaklaşımıdır.

Bu yöntemde polipropilenden yapılmış ince bir bant (mesh), üretranın hemen altına “hamak” gibi yerleştirilir ve kasık bölgesindeki küçük kesilerden çıkarılır. Böylece bant, günlük aktiviteler sırasında üretraya destek sağlar.

Bu destek, idrar tutmayı aktive eder; bant üretrayı sıkıca kapatmaz, yalnızca ihtiyacı olduğunda devreye girer. “Gerilimsiz (tension-free)” ifadesi de buradan gelir: Bant, dokulara aşırı baskı uygulanmayacak şekilde yerleştirilir.

TVT; yaklaşık 25 yıla yaklaşan kullanım süreciyle, uzun dönem sonuçları güçlü biçimde bilinen bir yöntemdir.

TVT Kimlere Uygun Bir Tedavidir?

TVT, yalnızca ve/veya baskın olarak stres tipi idrar kaçırma tanısı olan hastalarda uygulanır.

Şu özelliklere sahip kişiler TVT için uygun aday olabilir:

• Öksürme, hapşırma, gülme sırasında idrar kaçıranlar
• Spor yaparken idrar kaçıranlar
• Hayat standartları değişimi ve pelvik taban egzersizleri (Kegel), fizyoterapi veya yaşam tarzı değişikliklerinden yeterli fayda görmeyenler
• Ürodinamik testlerde stres inkontinansı doğrulananlar
• Günlük yaşamı belirgin şekilde etkilenenler

Bazı durumlarda TVT uygun olmayabilir:

• Sıkışma tipi idrar kaçırması baskın olanlar
• Aktif idrar yolu enfeksiyonu bulunanlar
• Ciddi derecede pelvik organ sarkması olanlar
• Nörojenik mesane problemi bulunanlar

Bu nedenle doğru tanı çok önemlidir. Ankara’da bu konuda özelleşmiş bazı klinikler, TVT öncesi hem jinekolojik muayene hem de ürolojik değerlendirmeyi birlikte yaparak kişiye özel tedavi planlaması oluşturmaktadır.

 

TVT Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Her merkezin küçük teknik farklılıkları olabilir ancak yöntem genel olarak şu adımlarla uygulanır:

Ameliyat Öncesi Hazırlık

• Detaylı hasta öyküsü
• Pelvik muayene
• İdrar tahlili
• Gerekirse ürodinamik test
• Enfeksiyon varsa tedavi edilmesi
• Kan sulandırıcı ilaçların düzenlenmesi

Hastaya ameliyat süreci, iyileşme dönemi ve olası riskler açık bir dille anlatılır.

Cerrahi İşlem

1. Anestezi: Genellikle spinal (belden uyuşturma) veya genel anestezi tercih edilir.
2. Vajinal kesi: Üretra altı bölgeye birkaç santimlik küçük bir kesi yapılır.
3. Bantın yerleştirilmesi: Bant, bu kesiden girilerek pubik kemiğin arkasından kasıklara uzanan küçük iğneler yardımıyla yönlendirilir.
4. Gerilimsiz ayar: Bant, üretranın altında gergin olmayacak şekilde ayarlanır.
5. Sistoskopi ile idrar kesesi kontrolü: İşlem sonrası idrar kesesi duvarlarının sağlamlığı sistoskop ile kontrol edilir.
6. Kesilerin kapatılması: Vajinal kesi eriyen dikişlerle kapatılır; kasıktaki milimetrik kesiler bant uçları çıkarıldıktan sonra kapatılır.

Ameliyat Süresi

Yaklaşık 25–50 dakika sürer. Hastalar sıklıkla bir gecelik yatış sonrası taburcu olabilir.

TVT Ameliyatı Sonrası İyileşme Süreci

İyileşme süreci genellikle hızlı ve konforludur.

• İlk birkaç gün hafif vajinal sızı ve kasık ağrısı olabilir.
• Yürümek serbesttir fakat ağır kaldırmaktan kaçınılır.
• Birkaç gün hafif kanama olabilir.
• Çoğu hasta 1 hafta içinde günlük işlerine döner.
• Cinsel ilişki için genellikle 6-8 hafta beklenir.
• Spor ve yoğun fiziksel aktivite için doktor izni gerekir.

En önemli nokta, doktorun önerilerine harfiyen uymaktır. Bu, hem başarı oranını artırır hem de olası komplikasyonları azaltır.

TVT Ameliyatının Başarı Oranları

TVT, stres tipi idrar kaçırma tedavisinde uzun yıllardır dünya çapında yaygın şekilde uygulanmaktadır. Çeşitli klinik serilerde 90-95’a varan başarı oranları bildirilmektedir. Kendi serimizde bu oran yaklaşık %95-97 olarak raporlanmıştır. 

Uzun dönem takiplerde:

• Hastaların büyük bölümü 10 yıl sonra dahi idrar kaçırma şikâyetlerinin büyük oranda düzeldiğini ifade eder.
• Yeniden kaçırma yaşansa bile bu genellikle hafif düzeydedir ve yaşam tarzı değişiklikleriyle yönetilebilir.

Başarı oranını etkileyen unsurlar:

• Cerrahın deneyimi
• Doğru hasta seçimi
• Ameliyat sonrası önerilere uyum
• Kilo, öksürük gibi karın içi basıncını artıran faktörlerin yönetilmesi

Ankara’da bu alanda uzmanlaşmış merkezler ve ürojinekoloji ekipleri, hem cerrahi deneyim hem de hasta takibinde güçlü sonuçlar sunmaktadır.

TVT Ameliyatının Avantajları

• Minimal invaziv (küçük kesiler ile yapılır)
• Hızlı iyileşme
• Kısa ameliyat süresi
• Uzun dönem başarı oranlarının yüksek olması
• Günlük yaşama hızlı dönüş
• Pelvik tabanı doğal yapısına en yakın şekilde desteklemesi

Bu nedenlerle TVT, günümüzde stres tipi idrar kaçırmada standart cerrahi yöntemlerden biri olarak kabul edilir.

TVT’nin Olası Riskleri

Her cerrahi girişimde olduğu gibi TVT’nin de bazı riskleri vardır fakat bunlar genellikle düşük görülme sıklığındadır:

• Geçici idrar yapma güçlüğü
• Mesane veya üretrada yaralanma
• Geçici idrar yolu enfeksiyonu
• Kasık ağrısı
• Vajende bantın hissedilmesi (nadir)
• Çok nadiren bant erozyonu

Bu komplikasyonlar görüldüğünde erken değerlendirme hızlı çözümler sağlar. Doğru hasta seçimi ve deneyimli cerrah ile komplikasyon oranları oldukça düşüktür.

TVT mi, TOT mu? 

Stres tipi idrar kaçırmanın cerrahi tedavisinde sık kullanılan iki ana bant yöntemi vardır:

• TVT (Retropubik midüretral sling)
• TOT (Transobturator midüretral sling)

Her ikisi de üretranın altına ince bir bant yerleştirerek idrar kanalını desteklemeyi amaçlar. Ama bunu yaparken vücutta izledikleri yol biraz farklıdır.

TVT (Retropubik) Kısaca Nedir?

TVT’de bant, vajinadan yerleştirilip pubik kemiğin arkasından geçerek karın ön duvarına doğru ilerletilir. Yani bant, üretrayı alttan desteklerken yukarıya, karın ön tarafına doğru uzanır.

Bu yöntem özellikle:

• Öksürürken, hapşırırken belirgin şekilde idrar kaçıran,
• Doku desteği daha belirgin zayıflamış olan,
• Gün içinde daha ağır fiziksel efor (ağır kaldırma, yoğun tempo) gerektiren işleri olan

kişilerde sık tercih edilebilen bir seçenektir.

TOT (Transobturator) Kısaca Nedir?

TOT’ta ise bant, yine vajinadan yerleştirilir ama bu sefer kasık bölgesindeki yan deliklerden dışarı çıkar. Yani bant, daha çok yanlardan geçerek üretrayı destekler.

Bazı hastalarda, özellikle:

• Daha hafif–orta düzey stres kaçırma olanlarda,
• Pelvik yapısı ve genel durumu buna daha uygun olanlarda

TOT da etkili ve güvenli bir seçenek olabilir.

Hangisi Daha Uygun?

Bu iki yöntemin “biri iyi, diğeri kötü” şeklinde sert bir ayrımı yoktur. İkisi de yıllardır kullanılan, iyi sonuçlar veren cerrahi yaklaşımlardır. Sizin için en doğru yöntemi belirlerken doktorunuz:

• Şikâyetlerinizin şiddetini,
• Muayene bulgularınızı,
• Ürodinamik test sonuçlarınızı,
• Daha önce geçirdiğiniz ameliyatları,
• Yaşam tarzınızı ve beklentilerinizi

birlikte değerlendirir.

Kısacası, “TVT mi, TOT mu?” sorusunun tek bir standart cevabı yoktur. En sağlıklı seçim, doktorunuzla yüz yüze görüşerek, sizin vücut yapınıza ve yaşamınıza en uygun yöntemi birlikte kararlaştırmaktır.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. TVT ameliyatı kalıcı bir çözüm müdür?

Evet, uzun dönem etkisi güçlü olan bir tedavidir. Hastaların büyük bir kısmında yıllar boyunca memnuniyet devam eder.

2. Ameliyat çok ağrılı mıdır?

Genellikle hayır. Ameliyat sırasında ağrı hissedilmez; sonrasında birkaç gün hafif ağrı olabilir.

3. TVT sonrası işe dönüş süresi nedir?

Masa başı çalışanlar sıklıkla 1 hafta-10 gün içinde dönebilir. Ağır fiziksel güce dayalı işi olanlar 3–4 hafta dinlenebilir.

4. TVT cinsel yaşantıyı etkiler mi?

İyileşme tamamlandığında genellikle olumlu etkiler. 6–8 hafta cinsel perhiz önerilir.

5. Bant vücudumda kalıcı mı? Zararlı olur mu?

Evet bant kalıcıdır ancak vücut uyumlu materyaldir. Nadir komplikasyonlar dışında sorun çıkarmadan görev yapar.

6. Ankara’da TVT ameliyatını kim yapar?

Kadın hastalıkları ve doğum uzmanları (özellikle ürojinekoloji alanında çalışanlar) ile bazı üroloji uzmanları bu ameliyatı gerçekleştirir.

7. Her idrar kaçırma hastasına TVT yapılabilir mi?

Hayır. Stres tipi kaçırma baskın olmalı; ürojinekolojik değerlendirme ve muayene ile doğrulanmalıdır.

8. TVT sonrası tekrar kaçırma olursa ne olur?

Çoğu zaman hafif olur. Yaşam tarzı düzenlemeleri veya ek tedavilerle yönetilebilir. Nadiren ikinci cerrahi gerekebilir.

Sonuç

Retropubik askı (TVT), stres tipi idrar kaçırma tedavisinde uzun yıllardır kullanılan, güvenilirliği ve başarı oranları yüksek bir cerrahi yöntemdir. Doğru hasta seçimi, uygun cerrahi teknik ve ameliyat sonrası önerilere özen gösterildiğinde, hem yaşam kalitesini artırmak hem de kişinin sosyal ve iş yaşamındaki özgüvenini geri kazanmak mümkündür.

Ankara’da stres tipi idrar kaçırma ve ürojinekolojik cerrahi alanında deneyimli hekim Prof. Dr. Ömer Lütfi Tapısız (Gynovart Kadın Sağlığı), Retropubik Askı (TVT) başta olmak üzere modern midüretral sling uygulamalarında danışabileceğiniz uzman olarak hizmet vermektedir. Bilgi ve randevu için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.